Wondplatform Nederland

Over ons

Wondplatform Nederland heeft een lange informele historie en bestaat sinds 15 april 2010. Vanuit bevlogenheid en professionaliteit probeerden vele partijen betrokken bij wondzorg de krachten te bundelen. De praktijk had hen immers geleerd dat het begrip patiënt en (complexe) wond niet vanzelfsprekend, tegelijkertijd en op eenzelfde beleidsagenda terecht kwamen. In het systeem van de zorg wordt patiëntenzorg zowel financieel als organisatorisch benaderd vanuit een diagnose. Echter een wond is geen diagnose en dus schuurt het tussen het inhoudelijk- en systeembeleid m.b.t. wondzorg. Daarnaast zien we grote vooruitgang in de wetenschappelijke ontwikkelingen en inzichten ten aanzien van behandeling, medicatie en verband-/hulpmiddelen. Hierdoor is het niet altijd voor iedereen duidelijk wat de meest gewenste kwaliteit van zorg is en wie daar verantwoordelijk voor is. Kortom complexe wondzorg is een complex vraagstuk!

Doelstelling: Het bevorderen van de kwaliteit van de wondzorg in Nederland middels kennis en kunde.Lees meer


Actueel

16 mei 2019

Per 30 januari j.l. heeft het WPN een nieuwe penningmeester: Lian Stoeldraaijers. Wij wensen haar veel succes bij het uitvoeren van haar bestuurstaken.

31 januari 2019

Reactie WPN op artikel in Geneesmiddelen Bulletin (GeBu)

https://www.ge-bu.nl/artikel/foamverband-bij-chronische-complexe-wonden?full

Naar aanleiding van uw recente publicatie in het GeneesmiddelenBulletin met de titel “Foamverbanden bij chronische complexe wonden, is de toepassing evidence-based?” (van der Heijden, S , 2018), willen wij als Wondplatform Nederland graag reageren. Wij zijn van mening dat uw conclusie dat vanwege het ontbreken van deugdelijk bewijs en de kosten er geen indicatie is voor foamverbanden bij de behandeling van chronische wonden, geen recht doet aan de ervaringen van wondprofessionals die wondzorg verlenen aan patiënten met chronische wonden en de bestaande kennis omtrent dit onderwerp.

Hieronder zullen wij argumenteren waarom onderzoek naar verbandmiddelen uitermate lastig is en dat andersoortig bewijs, niet RCT, het gebruik van verschillende soorten verbandmiddelen rechtvaardigt.

1. Kwaliteitsstandaard Organisatie van wondzorg in Nederland

Alvorens wondzorg te starten is het van groot belang een diagnose te stellen die de vertraagde wondgenezing verklaart. Dit is ook conform de recente Kwaliteitsstandaard “Organisatie van Wondzorg In Nederland”. Behandeling van het onderliggend lijden kan de wondgenezing versnellen. In 2018 (Gohel et al. NEJM) werd een artikel gepubliceerd die aantoonde dat de behandeling van spataderen bij een veneus ulcus cruris een significante vermindering van de genezingsduur tot gevolg heeft.

2. Fases wondgenezing en wondbedekkers

Wondgenezing verloopt in verschillende fases. Bij chronische wonden, dat zijn wonden die na 3 weken niet genezen zijn of geen genezingstendens vertonen (zie Kwaliteitsstandaard Organisatie van wondzorg in Nederland) kan de wond zich in één van de verschillende genezingsfases bevinden. Zo kan de wond zwart zien waarbij er dan sprake is van dode huid ofwel een zogenaamde necrose. De wond kan ook geel zien en bevat dan debris die bestaat uit dode cellen, ontstekingscellen en vaak ook bacteriën. De wond gaat pas genezen als granulatieweefsel ontstaat die het huiddefect opvult tot epitheelniveau. Daarna vindt de epithlialisatiefase plaats waarbij de opperhuid vanuit de rand het volledig gegranuleerd huiddefect bedekt. Ieder fase van de wondgenezing heeft zijn eigen problemen. Zo is necrotomie een gebruikelijke manier om de dode huid te verwijderen. Een verbandmiddel is hier niet direct effectief. Als er veel debris in de wond aanwezig is dan is absorptie van belang om bijvoorbeeld maceratie van de wondranden te voorkomen en daardoor toename van de ulceratie. In deze fase is een goed absorberend verband van belang. Als bacteriën een belemmering vormen door de vorming van een “biofilm” dan kan een antibacterieel middel zoals bijvoorbeeld jodium ook een significante verkorting van de wondgenezingsduur bewerkstelligen. Een foamverband met geringe absorptiecapaciteit is dan vaak niet aangewezen. Indien er veel granulatieweefsel aanwezig is en er is weinig wondvocht, dan is het van belang om een vochtig wondmilieu na te streven. In die gevallen kan bijvoorbeeld een foamverband een rol spelen. Wij willen hiermee aangeven dat “de wond” niet bestaat. Ieder wetenschappelijk onderzoek waarbij één soort wondbedekker wordt gebruikt gedurende het genezingsproces vaak niet leidt tot een significant verschil in uitkomsten. Helaas wordt dit vaak vergeten in de analyse van resultaten uit wetenschappelijk onderzoek naar een wondbedekker zoals ook door uw instelling werd gedaan. Een onderzoek waarbij op basis van de genezingsfase een verbandmiddel wordt toegepast en wordt vergeleken met de “standaard” wondbehandeling is naar mijn weten nog nimmer uitgevoerd. Vanuit de wondprofessionals zou een dergelijke benadering worden toegejuicht.

3. Richtlijnen

Zoals hiervoor uiteengezet vraagt iedere fase van wondgenezing een beoordeling welk verbandmateriaal in die fase nuttig is. Een Nederlandse richtlijn hiervoor ontbreekt. Wondbedekkers zijn geen “geneesmiddelen” maar creëren vaak een optimaal wondmilieu waardoor de genezing wordt bevorderd. Er is veel wetenschappelijk onderzoek naar de effecten van wondbedekkers verricht bij verschillend onderliggend lijden. Dit heeft geleid tot internationale “position documents” van de World Union of Wound Healing Societies.

De documenten werden opgesteld door expertgroepen die gebruik maakten van alle beschikbare evidence en dus niet alleen RCT’s. Kostenbesparing zoals ook in het artikel van het GeBu beschreven, kan al snel worden bereikt als het voor de wondverzorger duidelijk is welk verbandmateriaal nodig is in welke fase van de wondgenezing. De WUWHS documenten zouden hier van nut kunnen zijn. Het scholen van de wondverzorgers is hierbij natuurlijk van essentieel belang.

Conclusies:

1. Wondzorg is een dynamisch proces en vraagt om maatwerk waarbij de zorgverlener tijdens iedere verbandwissel opnieuw beoordeelt welke wondbedekker nodig is. Wetenschappelijk onderzoek naar één enkele wondbedekker is daardoor niet goed mogelijk.

2. Wij pleiten voor het toepassen van bestaande wetenschappelijk onderbouwde documenten zoals door de WUWHS zijn gepubliceerd voor de wondzorg als best mogelijke evidence. Alleen meta-analyses gebruiken zoals door het Geneesmiddelen Bulletin is gebeurd voor de beoordeling van de effectiviteit van wondbedenkers, geven onvoldoende blijk van kennis van zaken omtrent de complexiteit van de genezing van wonden.

De wondprofessionals verenigd in het Wondplatform Nederland pleiten dan ook voor nuancering van uw standpunt zoals verwoord in het Geneesmiddelen Bulletin